{"id":186,"date":"2009-03-16T17:12:00","date_gmt":"1970-01-01T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/?p=186"},"modified":"2009-03-16T17:12:00","modified_gmt":"1970-01-01T00:00:00","slug":"yazilim-mutfagi-dersleri-csharp-ders-1-giris","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/2009\/03\/16\/yazilim-mutfagi-dersleri-csharp-ders-1-giris\/","title":{"rendered":"Yazilim Mutfagi Dersleri (C#) Ders 1 – Giris"},"content":{"rendered":"

\n\tThe Common Language Runtime (Ortak Çalisma Dili)<\/h2>\n

\n\tCLR; isletim sistemi ile DotNET ile yazilmis programlar arasinda bulunan bir ara katmandir.  DotNET’de gelistirdigimiz hiçbir uygulama direk olarak isletim sistemi ile haberlesmez. Uygulamamiz CLR ile haberlesir, CLR ise Isletim sistemi ile haberleserek gerekli islemleri yaptirir. Böylece gelistirdigimiz uygulamalarda bellek kontrolü, programin kod güvenligi, uygulamamizin normal Windows fonksiyonlarina zarar vermesinin engellenmesi gibi bir çok zaman alici ama bir o kadarda önemli olan islemleri CLR devralarak bize zaman kazandirir.<\/p>\n

\n\t\"\"<\/p>\n

\n\t.<\/a><\/p>\n

\n\tMSIL (Microsoft Intermediate Language) Code – Ortak Ara Dil<\/h4>\n

\n\tDotNet’de bulunan herhangi bir dille (C#.NET, VB.NET,C++.NET) yazdigimiz bir uygulamayi derledigimiz zaman kaynak kodumuz çalistirilabilir bir exe’ye dönüsmez. Bunun yerine CLR tarafindan yorumlanabilecegi bir ara dile dönüstürülür. Simdilik sadece söylemde kalsada MSIL isletim sistemi ve donanim bagimsiz olarak tasarlanmistir. MSIL ortak ara koda çevrilen uygulamamizi bulundugu isletim sistemine göre çalistirilabilir bir hale çevirerek uygulamamizin çalismasini saglar. DotNet de yazdigimiz tüm kodlar ortak dile çevrildigi için bir uygulama içinde hangi dili kullandigimizin bir önemi yoktur. Bu sayede C# bilen bir programci ile VB.NET bilen bir programci ayni projede kod yazarak uygulama gelistirebilirler.<\/p>\n

\n\tThe Common Type System CTS (Ortak Tipler Sistemi)<\/h4>\n

\n\tDotNet de bulunan tüm dillerde yazilan kodlar ortak bir tip standardina göre ara dile çevrilir. Böylece farkli dillerde yazilmis olan uygulamalar birbiri ile kolayca haberlesebilir.  Dillerde tanimlamalar farkli olsa bile derlenen kodlar ara koda çevrilirken ortak bir standarda dönüstürülmüs olur Örnegin C# da int, VB.NET de Integer veri tipleri ara koda dönüsürken Int32 olarak dönüstürülür.<\/p>\n

\n\tGarbage Collection (Çöp Toplayici)<\/h4>\n

\n\tCLR Garbage Collection adinda bir çöp toplayici içerir. Çöp toplayici alt seviyede çalisarak uygulamamizda dinamik olarak olusturulmus ve artik referans edilmeyen verileri hafizadan bosaltarak isletim sistemine iade eder. Bu sayede olusturulmus ve hala kullanilmayan veriler bos yere hafizada yer kaplamaz. C++ kullanmis olanlar bu islemin ne kadar dikkat edilmesi gerektigini bilirler. Aksi takdirde uygulamaniz bir süre çalistiktan sonra isletim sistemine iade etmeyi unuttugunuz bir hafiza alani uygulamanizin çökmesine sebep olacaktir. C# bizi bu islemi otomatik olarak yaparak büyük bir dertten kurtariyo<\/p>\n

\n\t.NET Framework<\/h4>\n

\n\tCLR, The Framework Class Library, Veri ve XML siniflarini, Web veya Windows uygulamalarimiz arasindaki kombinasyonu saglayan yapidir. Asagidaki diyagram .NET Framework yapisini daha iyi anlamanizi saglayacaktir.<\/p>\n

\n\t\"\"<\/p>\n

\n\tIlk Merhaba Dünya Konsol Uygulamamizi Yazalim<\/h4>\n

\n\tBir sonraki kisimda bir C# uygulamasini Visual Studio kullanarak ve kullanmayarak ayri ayri gelistirecegiz. Böylece basit bir C# uygulamasi nasil yazilir nasil derlenir ve nasil çalistirilir görmüs olacagiz.<\/p>\n

\n\tVisual Studio kullanmadan Çalismak<\/h4>\n

\n\tNotepad veya baska bir text editörü açin ve asagidaki kodu yazip .cs uzantili olarak kaydedin. Örnegin IlkUygulama.cs.<\/p>\n

\nusing System;\nnamespace IlkCSharpUygulamasi\n{\n class MerhabaDunya\n  {\n    static void Main(string[] args)\n      {\n          Console.Write("Merhaba Dünya");\n      }\n  }\n}<\/pre>\n
\n\tDosyanizi kaydettikten sonra Programlar içinden Visual Studio .NET\/2005\/2008 menüsü altinda Visual Studi Tools Menusü altinda bulunan Visual Studio 2008 Command Prompt komut islemcisini açin.<\/span><\/p>\n
\n\t\"\"<\/span><\/p>\n
\n\tYukaridaki ekranda IlkUygulama.cs dosyasinin bulundugu klasöre gidin ve csc IlkUygulama.cs yazarak Entera basin. Böylece uygulamamiz derlenerek bir exe olusturulacak.<\/p>\n
\n\t\"\"<\/p>\n
\n\tOlusturulan IlkUygulama.exe yi çalistirdiginiz zaman Ekrana Merhaba Dünya yazdigini göreceksiniz.<\/p>\n
\n\tVisual Studio Kullanarak Çalismak<\/h4>\n
\n\tVisual Studio yu açin. Ben 2008 versiyonuna göre anlatacagim. IDE’ler arasinda kullanim olarak çok büyük farkliliklar yok.  File ->New -> Project menusunu açin.<\/p>\n
\n\t\"\"<\/p>\n
\n\tYukaridaki ekranda da gördügünüz gibi proje tipleri geldi biz Console Application seçip uygulamamiza MerhabaDunyaUygulamasi adini vererek Ok’ e basiyoruz.<\/p>\n
\nusing System;\n\nnamespace MerhabaDunyaUygulamasi\n{\n    class Program\n    {\n        static void Main(string[] args)\n        {\n        }\n    }\n}<\/pre>\n
\n\tYukarida Visual Studio nun bizim için olusturdugu kodu görüyorsunuz. Main() fonksiyonu içine asagidaki kodu yazin.<\/p>\n
\nConsole.Write("Merhaba Dünya");<\/pre>\n
\n\tKodumuzun yeni hali asagidaki gibi olmali.<\/p>\n
\nusing System;\nnamespace MerhabaDunyaUygulamasi\n{\n    class Program\n    {\n        static void Main(string[] args)\n        {\n            Console.Write("Merhaba Dünya");\n        }\n    }\n}\n<\/pre>\n
\n\tCTRL + F5 tuslarina basarak uygulamamizi çalistirin. Ekranda Merhaba Dünya yazisiniz göreceksiniz. Konsol Ekranini kapatmak için herhangi bir tusa basin.<\/p>\n
\n\tMerhaba Dünya Uygulamamizi Anlayalim<\/h4>\n
\n\tUygulamamizin ilk satiri using System;<\/span> ile basliyor. Bu konu hakkinda ileride bilgi verecegim ilk olarak kodumuzun ikinci satiri olan namespace<\/span> MerhabaDunyaUygulamasi kismindan bahsedelim.
\n\t
\n\t .<\/a><\/p>\n
\n\tNamespaceler<\/h4>\n
\n\t
\n\tNamespaceler siniflarimizi tekil bir isim altinda paketlememizi saglar. Büyük bir uygulamada birden çok sinif olabilir. C# ayni uygulamada ayni isimli iki sinif tanimlamamiza izin vermez. Eger biz bu siniflari farkli namespace içinde tanimlarsak bu sorunu ortadan kaldirmis oluruz. Ayrica namespace kullanarak siniflarimiz arasinda mantiksal bir bag kurmus oluruz. Bu hem kodumuzun okunurlulugunu hem de anlasilabilirliligini arttirir. Örnegin Network ile ilgili islemleri yapan siniflarimiz Network isimli namespace içine dosya islemleri ile ilgili siniflarimizi da Dosya isimli namespace içine koyarsak kodumuz hem anlasilir olur hem de kolay kodlama yapariz.
\n\t
\n\tNamespaceler fiziksel bir baglantiya sahip degildirler bu yüzden namespace içine koyacagimiz siniflar ayni klasöre içinde olmak zorunda degildirler. Namespaceler; siniflari, eventlari, exceptionlari, delegateleri ve diger namespaceleri içerebilirler. Namespace içerisine koydugumuz namespacelere Internal Namespace denir. Internal namespaceler asagidaki gibi tanimlanir.<\/p>\n
\nnamespace Parent\n{\n    namespace Child\n    {\n        ....\n    }\n}<\/pre>\n
\n\tUsing Anahtar Kelimesi<\/h4>\n
\n\tUygulamamizin ilk satiri using System; dir.
\n\tusing kelimesi ile daha önceden tanimlamis oldugumuz bir namespace içerindeki siniflara erisim saglamis oluyoruz. Uygulamamizda da System namespace’ini ekleyerek System namespace’i içerisinde tanimlanmis olan siniflara erisim saglamis oluyoruz. Ekrana yazdirdigimiz Console sinifi System namespace’i içerisinde tanimlanmis olan bir siniftir. using ile ekledigimiz bir namespace içerinde bulunan Internal namespacelere erisim saglayamayiz. Bunun için Internal olarak tanimlanmis olan namespacede ayrica using ile eklenmis olmasi gerekir.<\/p>\n
\nusing System.Collection<\/pre>\n
\n\t Using ifadesini yukaridaki gibi kullanarak System namespace’i içerisinde bulunan Collection namespace’i içerisinde tanimlanmis olan siniflara erisim saglariz.<\/p>\n
\n\tClass Anahtar Kelimesi<\/h4>\n
\n\tTüm C# uygulamalari en az bir sinif(Class) içermek zorundadir. Main() metodu da bu siniflardan birinde bulunmak zorundadir. Siniflar veri alanlari ve BU veri alanlari ile islemler yaparak istedigimiz sonuçlari olusturan metotlarin kombinasyonundan olusan yapilardir. Siniflarla ilgili detayli bilgiyi ilerleyen asamalarda görecegiz.  Siniflar bir Class kelimesi ve bunu izleyen bir sinif ismi ile tanimlanir.<\/p>\n
\nClass Deneme<\/pre>\n
\n\tMain() Metodu<\/h4>\n
\n\tMain metodu uygulamamizin baslangiç kismidir. Uygulamamiz Main metodu ile baslar ve Main metodundan çiktigi zaman biter. CLr tarindan uygulamanin bir örnegini olusturmadan çagirilabilmesi için static olarak tanimlanir. string[] args Main metoduna disaridan parametre gönderebilmek için tanimlanir.<\/p>\n
\n\tAçiklama Satirlari<\/h4>\n
\n\tAçiklama satirlari programciya kod içerisinde bulunan parçaciklara tanimlama metinleri yazma imkani saglar bu sayede kod parçaciklarinin ne is yaptiklari anlatilmis olur. Kodlarimiz arasina açiklama satirlari eklemek oldukça önemlidir. Sonradan dönüp acaba burada ne yazmisim dememek için kod bloklarini özet bilgilerle açiklamak oldukça paydalidir. Açiklama satirlari derlenme aninda derleyici tarafindan yok sayildiklari için uygulamanin çalismasini etkilemez.<\/p>\n
\nstatic void Main(string[] args)\n{\n    \/\/Bu Satir ekrana Merhaba Dünya Yazar.\n    Console.Write("Merhaba Dünya");\n}<\/pre>\n
\n\tC# da tek bir satirlik açiklama satirlari için \/\/ kullanirken birden çok satirdan olusan açiklama satirlari için \/*    *\/ <\/span>kullaniriz.<\/p>\n
\nstatic void Main(string[] args)\n{\n    \/* Bu Satir ekrana Merhaba Dünya Yazar.\n      Console sinifi System namaspace'i içinde tanimlanmis bir siniftir.\n     Write metofuda Console sinifi içeriinde buluna bir static methotdur.\n     Bu Kisim derleyici tarafindan yok sayilir.\n     *\/\n\n    Console.Write("Merhaba Dünya");\n}<\/pre>\n
\n\tC# da ayrica dokümantasyon için kullanilan bir açiklama yapisi vardir. Siniflarimiz ve metotlarimiz için dokümantasyon yapmak için kullaniriz. \/\/\/<\/span> seklinde kullanilir. Ilerleyen bölümlerde detaylandiracagiz.<\/p>\n
\n\/\/\/ Bu satir Dökümantasyon satiridir<\/pre>\n
\n\t.<\/a><\/p>\n
\n\tHatirlamamiz Gereken Önemli Noktalar<\/h4>\n
    \n\t
  • \n\t\tÇalistirilabilir uygulamaniz bir veya birden çok siniftan olusur.<\/li>\n\t
  • \n\t\tPrograminizin giris kismi dönüs degeri olmayan static Main Metotudur.<\/li>\n\t
  • \n\t\tC# büyük küçük harf duyarlidir. Void ile void birbirinden farklidir.<\/li>\n\t
  • \n\t\tWhitespaceler(bosluk, enter,tab) compiler tarafindan yok sayilir. Fakat whitespaceler kodunuzun okunurlulugu açisindan önemlidirler.<\/li>\n\t
  • \n\t\tUygulamaniz içinde birden çok Main metodu bulunabilir. Bu durumda programin baslangicindan hangisinin çalisacagini belitmeniz gerekir.<\/li>\n\t
  • \n\t\tNamespaceler siniflari paketlediginiz mantiksal bir kavramdir. Javada oldupu gibi fiziksel bir birlesim söz konusu degildir.<\/li>\n\t
  • \n\t\tusing kelimesi baska bir namespace içerisinde tanimlanmis olan siniflara erisebilmek için kullanilir.<\/li>\n\t
  • \n\t\tC# da 3 farkli açiklamasa satiri bulunur. Line, Block ve Documentation. Bunlarin hepsi derleyici tarafindan yok sayilir. Sadece kodunuzun okunulabilirliligini artirir ve basla programcilar tarafindan kodunuzu anlasilir kilar.<\/li>\n\t
  • \n\t\tSiniflari namespace içine almak zorunda degilsiniz.<\/li>\n\t
  • \n\t\tMain metodunuz sting[] args parametresi ile tanimlanmak zorunda degildir.<\/li>\n<\/ul>\n
    \n\tDaha Gelismis Merhaba Dünya Uygulamamiz<\/h4>\n
    \n\tSimdiye kadar tüm dünyayi selamlayan bir Merhaba Dünya uygulamasi yaptik. Simdi ise sadece ismi verilen kisiyi selamlayan bir uygulama gelistirelim.<\/p>\n
    \nusing System;\nnamespace MerhabaDunyaUygulamasi\n{\n    class Program\n    {\n        static void Main(string[] args)\n        {\n            Console.Write("Lütfen Adinizi Yaziniz : ");\n            string ad = Console.ReadLine();\n            Console.WriteLine("Merhaba {0} C# da basarilar ", ad);\n        }\n    }\n}<\/pre>\n
    \n\tYukaridaki kodu CTRL+F5 ile çalistirdigimizda ilk olarak ekranda Lütfen adinizi yaziniz ifadesi yer alir ve isminiz yazip entera basana kadar bekler. Console.ReadLine metodu ekranda klavye ile girilen kelimeleri alir.<\/p>\n
    \n\t\"\"<\/p>\n
    \n\tBir sonraki dersde görüsmek üzere…..<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
    C# Ögrenmek isteyen arkadaslar için kaynak olmasi için yeni bir yazi dizisine basliyorum. Her dersde adim adim C# kullanmayi anlatacagim. Böylece hiç C# bilmeyen ziyaretçilerimize faydali olmak istedim. Ilerleyen derslerde üst seviye bilgilerede çikacagim…<\/p>\n","protected":false},"author":517,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[6470,3856,6453,6477,5532,6294,6394,4157,4626,6419,6374,5964,5860,6428,6143,5356,6323,4892,6206,6447],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/517"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=186"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}