\n\t\t\t\tnull<\/td>\n\t\t<\/tr>\n\t<\/tbody>\n<\/table>\n\n\tMetotlar<\/h4>\n\n\tMetotlar, verileri kullanarak belirli islemler yapan yapilardir. Metotlar parametre olarak bazi degerler alabildigi gibi gerçeklestirdigi islem sonucunda bazi degerleri de geri döndürürler. Bir metodun yapisi asagidaki gibidir.<\/p>\n \n<dönüs degis. tipi><metodun ismi>(<parametre tipi> <parametre ismi>,..)\n{\n \/\/Metodun gerçeklestirecegi islemler için kod kismi\n}<\/pre>\n\n\tÖrnek bir metot;<\/p>\n \nint ToplamBul(int sayi1, int sayi2)\n{\n int toplam = sayi1 + sayi2;\n return toplam;\n} \n\nint MatematikNotunuDondur()\n{\n return matematikNotu;\n}<\/pre>\n\n\tYukaridaki örnekte iki sayiyi parametre olarak alan ve bunlari topladiktan sonra toplamlarini döndüren basit bir metot tanimladik. Metotlar dönüs islemlerini return kelimesi ile yaparlar. Eger tanimladigimiz metot bir dönüs degerine sahip degilse dönüs tipi olarak void yazmaliyiz. Dönüs tipi olarak belirledigimiz degisken tipi ile return ile döndürdügümüz degerin degisken tipi ayni olmak zorundadir. Dönüs degeri olmayan ve herhangi bir parametre almayan basit bir örnek;<\/p>\n \nvoid TarihiYaz()\n{\n Console.WriteLine("Suanki Tarih ve Saat : "\n+ DateTime.Now.ToString("dd.MM.yyyy HH:mm"));\n}<\/pre>\n\n\tNesne Olusturulmasi ve Nesneye Deger Atamasi<\/h4>\n\n\tBir sinifi referans gösterecek bir nesne olusturmak için new anahtar kelimesi kullanilir.<\/p>\n \nOgrenci ogrenci = new Ogrenci();\n\/\/Ilk olarak nesneyi tanimlayip daha sonra olusturabilirsiniz..\nOgrenci ogrenci2;\nogrenci2 = new Ogrenci();<\/pre>\n\n\tYukaridaki örnekte 2. Yöntem ile tanimlama yaparken Ogrenci <\/span>ogrenci2<\/span>; kod parçacigi Ogrenci tipinde bir referans olusturur, fakat bu referans herhangi bir nesne içermez. Bu yüzden bu referansin degeri nulldur. ogrenci2<\/span> = new<\/span> Ogrenci<\/span>();dedigimizde ise heap de bir nesne olusturulur ve referans degiskenimiz bu alana isaret eder.<\/p>\n\n\tBir Sinifin Üyelerine Erismek<\/h4>\n\n\tBir sinifin üyelerine (field, metot veya properties gibi) erismek için sinifa ait nesneden sonra nokta operatörünü kullaniriz.<\/p>\n \nOgrenci ogrenci = new Ogrenci();\nogrenci.adSoyad = "Mehmet Sabri KUNT";\nogrenci.yas = 27;\nogrenci.matematikNotu = 89;\nogrenci.ToplamBul(13, 43);\nint matnot = ogrenci.MatematikNotunuDondur();<\/pre>\n\n\tErisim Belirleyiciler ve Erisilebilirlilik Seviyeleri<\/h4>\n\n\tBir sinifa ait üyeler için erisilebilirlilik konusu önemlidir. Peki, Erisilebilirlilik ne demektir? Erisim belirleyiciler kullanarak bir üyenin güvenligini saglamis oluruz. Eger bir üyeye sinifimiz içindeki metotlar disinda herhangi bir erisim yapilmasini istemiyorsak veya projemiz disinda herhangi bir yerden bu üyeye erisim izni vermek istemiyorsak erisim belirleyicileri kullanmak zorundayiz.
\n\t
\n\tPeki, erisimi engellemenin mantigi ne? Bir web servis yazdik ve bu web servisimiz içinde tanimladigimiz bir sinif var. Bu sinifa ait bir üyenin sadece web servis içinde tanimlanmis ve ya web servis projesi içinde tanimlanmis üyeler tarafindan erisilmesini istiyoruz. Web servisi kullanan insanlarin bu üyeye ait degerleri set etmesi veya get etmesi isimize gelmiyorsa, bu üyenin erisilebilirliligini kisitlamamiz gerekir. C# da kullanabilecegimiz toplam 5 farkli erisim seviyesi bulunuyor. Bunlari liste halinde asagida verdim.<\/p>\n \n\t\n\t\t\n\t\t\t| \n\t\t\t\tErisim Belirleyici<\/th>\n\t\t\t | \n\t\t\t\tAçiklama<\/th>\n\t\t<\/tr>\n\t\t | \n\t\t\t| \n\t\t\t\tprivate<\/td>\n\t\t\t | \n\t\t\t\tErisim seviyesi private olarak ayarlanan üyelere sadece bu üyenin bulundugu sinif içerisinden erisilebilir.<\/td>\n\t\t<\/tr>\n\t\t | \n\t\t\t| \n\t\t\t\tinternal<\/td>\n\t\t\t | \n\t\t\t\tSadece üyenin bulundugu proje içerisinden erisilebilir.<\/td>\n\t\t<\/tr>\n\t\t | \n\t\t\t| \n\t\t\t\tprotected<\/td>\n\t\t\t | \n\t\t\t\tSadece üyenin bulundugu sinif ve bu siniftan türemis alt siniflardan erisilebilir.<\/td>\n\t\t<\/tr>\n\t\t | \n\t\t\t| \n\t\t\t\tprotected internal<\/td>\n\t\t\t | \n\t\t\t\tSadece üyenin bulundugu proje içerisinden ayrica üyenin sinifindan türemis alt siniflar tarafindan erisilebilir.<\/td>\n\t\t<\/tr>\n\t\t | \n\t\t\t| \n\t\t\t\tpublic<\/td>\n\t\t\t | \n\t\t\t\tpublic üyelerin erisiminde herhangi bir kisitlama yapilmaz. Istenilen her yerden üyeye erisim açiktir.<\/td>\n\t\t<\/tr>\n\t<\/tbody>\n<\/table>\n \n\tObject Oriented programlamada tüm sinif fieldlerinin private yapilmasi ve bu fieldlere erisimin metotlar ve\/veya Özellikler(properties) üzerinden saglanmasi tavsiye edilir. Bu sayede fieldlerimize disaridan verilecek degerler kontrol edilebilir. Aksi takdirde disaridan fielde verilecek degerleri kontrol etmemiz imkânsizdir.
\n\t
\n\tÜye tanimlarken eger bir erisim belirleyici kullanmazsak C# default olarak üyemizin erisim seviyesini private yapacaktir.
\n\t
\n\tNamespaceler hariç tüm veri tipleri için erisim belirleyici kullanabilirsiniz. Fakat üst seviye tipler için (sinif, struct, enum) için sadece public ve internal erisim seviyelerini kullanabilirsiniz.<\/p>\n \n\tÖzellikler(Properties)<\/h4>\n\n\tEger siniftaki tüm fieldlerin erisim seviyelerini private yaparsak o zaman bu fieldlere nasil erisebiliriz diye düsünmüssünüzdür. Cevap tabi ki, properties kullanarak. C# properties özelligini destekleyen ilk programlama dilidir. Java ve C++ gibi dillerde private bir fielde deger atamam veya bu fieldin degerini almak için public tanimlanmis metotlar kullanilir. Private bir field tanimlayalim ve bu fielde erisimi metotlar ve properties ler üzerinden nasil yapacagimiza bakalim.<\/p>\n \n\tMetot kullanarak:<\/h4>\n\nprivate int dersNotu;\npublic void SetDersNotu(int not)\n{\n dersNotu = not;\n}\n\npublic int GetDersNotu()\n{\n return dersNotu;\n}<\/pre>\n\n\tProperties kullanarak<\/h4>\n\nprivate int dersNotu;\npublic int DersNotu\n{\n get { return dersNotu; }\n set { dersNotu = value; }\n}<\/pre>\n\n\tYukaridaki kodlari incelerseniz properties kullanarak private olan bir fielde erismenin ne kadar kolay oldugunu görürsünüz. Ayrica Visual Studio bir field için properties tanimlamayi otomatiklestiriyor. Bunun için kodunuzdaki fieldi sag tiklayin açilan menüden Refactor->Encapsulate<\/strong> Field <\/strong>menüsünü seçin, yukaridaki get ve set metotlari sizin için otomatik olarak olusturulacaktir. Properties içinde set veya get metotlarinda en az birini tanimlamaniz gerekiyor. Eger fieldinizin sadece readonly olmasini istiyorsaniz set özelligini silerek bunu yapabilirsiniz.
\n\t
\n\tEger tanimladiginiz field alaninin sadece belirli bir aralikta deger almasi gerekiyorsa, ‘örnegin ders notu 0 ile 100 arasi olmaz zorunda’ set metodu içine bu kontrolü asagidaki gibi ekleyebilirsiniz. Böylece dersNotu isimli fieldinizin alabilecegi degerleri kontrol etmis olursunuz. Bu kontrolü yapabilmek için fieldinize ait erisim seviyesini private yapmali ve asagidaki gibi bir properties kullanmaniz gerekiyor. Sanirim bu kontrol ile bir fielde ait erisim seviyesinin neden private yapilmasi gerektigini anlamissinizdir.<\/p>\n\nprivate int dersNotu;\npublic int DersNotu\n{\n get { return dersNotu; }\n set\n {\n if (dersNotu >= 0 && dersNotu <= 100)\n dersNotu = value; \n }\n}<\/pre>\n\n\tBasit bir örnekle yukarida anlattiklarimiz pekistirelim.<\/p>\n \nusing System;\nnamespace OOPOrnek\n{\n class Program\n {\n static void Main(string[] args)\n {\n Dortgen dortgen = new Dortgen();\n dortgen.KisaKenarUzunlugu = 200;\n dortgen.UzunKenarUzunlugu = 200;\n Console.WriteLine("Kenar Uzunluklari = {0}x{1}",\n dortgen.KisaKenarUzunlugu, dortgen.UzunKenarUzunlugu);\n Console.WriteLine("Dörtgen Tipi : {0}", dortgen.DortgenTipi);\n }\n }\n class Dortgen\n {\n private int kisaKenarUzunlugu;\n private int uzunKenarUzunlugu;\n public int KisaKenarUzunlugu\n {\n get { return kisaKenarUzunlugu; }\n set { kisaKenarUzunlugu = value; }\n }\n \n public int UzunKenarUzunlugu\n {\n get { return uzunKenarUzunlugu; }\n set { uzunKenarUzunlugu = value; }\n }\n\n public string DortgenTipi\n {\n get\n {\n string tip = "";\n if (kisaKenarUzunlugu == uzunKenarUzunlugu)\n tip = "Kare";\n else\n tip = "Dikdörtgen"; \n return tip;\n }\n }\n }\n}<\/pre>\n\n\tYukaridaki kodu inceleyecek olursak, basit bir sinif tanimladik. Sinifimiz basit bir dörtgen yapisini barindiriyor. Tabi ki bu sinifi daha detayli hale getirebiliriz. Ilerleyen derslerimizde bu sinifa yeni ilaveler yapacagiz. Yeni bir console uygulamasi açip yukaridaki kodu Program.cs dosyasinin içine yapistirirsaniz sorunsuz çalisir. Çalistirdiginiz zaman asagidaki çiktiyi elde edeceksiniz.<\/p>\n \nKenar Uzunluklari = 200x200\nDörtgen Tipi : Kare\nDevam etmek için bir tusa basin . . .\n<\/pre>\n\n\tSiniflarin Static Üyeleri<\/h4>\n\n\tBir sinida ait üyeye erisebilmek için o sinifa referans eden bir nesne olusturmaniz gerekir. Bu kural static üyeler için geçerli degildir. Yani yukaridaki örnegimizde Dörtgen sinifinda ürettigimiz bir dortgen nesnesini kullanarak kisaKenarUzunlugu üyesine erisebiliriz. Eger sinifimiza ait bir üye varsa ve bu üye bu siniftan türüyen tüm nesnelerde ayi degere sahip olacaksa static metod tanimlamak mantiklidir. Yukaridaki sinifimiza basit bir static üye ekleyelim ve main fonksiyonu içinden çagiralim.<\/p>\n \nclass Dortgen\n {\n public static int kenarAcisi = 90;\n …\n …\n }\n\n\nstatic void Main(string[] args)\n{ \n Console.WriteLine(Dortgen.kenarAcisi);\n}<\/pre>\n\n\tYukarida gördügünz gibi Dortgen sinifinin adini yazdiktan sonra direk olarak static üyemizin ismini yazarak kullandik. Static üye tanimlarken dikkat etmeniz gereken nokta sudur. Eger bir methodu static tanimladiysaniz, bu metot içinde sinifin üyelerinden static olmayan bir üye kullanamazsiniz. Tersi durumda yani static olmayan bir üye içinde static bir üye kullaniminda ise herhangi bir sorun yoktur.<\/p>\n \nAn object reference is required for the non-static field, method, or property<\/pre>\n\n\tYukaridaki gibi bir hata aldiysaniz static bir metor içinde static olmayan bir metot kullanmaya çalisiyorsunuz demektir.
\n\t
\n\tBir sonraki dersimizde Object Oriented Programlamaya devam edecegiz. Bir sonraki derste görüsmek üzere.<\/p>\n \n\t.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bu dersimizde Object Oriented Programlamaya basliyoruz. Ilk olarak siniflari (class), nesneleri (object) ve bunlar hakkinda temel bilgileri ögrenecegiz. Ardindan diger derslerimizde yapicilar(constructor), erisim belirleyiciler(Access modifiers), özellikler (properties),vb. gibi konulara deginecegiz<\/p>\n","protected":false},"author":517,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[6501,6151,6299,6200,5521,6475,6391,4614,5867,5957,5370,3871,4142,6506,6449,6379,6451,6472,6426,6421,6318,6490,4879,4641,6498,6493],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/517"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yazilimmutfagi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} | | ![\"\"](\"http:\/\/yazilimmutfagi.com\/Makale\/Dersler\/CSharp\/Ders5\/resim1.jpg\")
<\/p>\n